Het monument ter herinnering aan de Schipbrug over de IJssel en de bevrijding van Holland

De Fietstochten

 

Hier volgt een fietsroute langs herinneringspunten van het verblijf van de Basjkieren, te beginnen in Wijhe.

Start: Wijhes Museum, Kerkstraat 34. Hier is een presentatie van het kozakkenverhaal, met een afbeelding van de schipbrug en het geschilderde portret van Burgemeester Gilles Schouten.

  1. Vervolgens naar de Schoutenstraat, genoemd naar de al eerder genoemde, eerste burgemeester van Wijhe.
  2. Nabij de Schoutenstraat is een trappetje omhoog naar de ventweg naast de Rijksstraatweg die langs Wijhe loopt van Deventer naar Zwolle, rechts af, noordelijke richting. Goed uitzicht over de IJssel. Wijzen op de plek waar de pont zich bevindt; de rivier is breed en niet geschikt voor de overtocht van de troepen.
  3. De fietser komt langs De Brabantsche Wagen. Hier bevond zich de herberg met dezelfde naam, beheerd door mejuffouw Kattenwinkel en in trek bij de kozakken. Mej. K. wist wel raad met brutale kozakken.
  4. Op de plek waar de herberg heeft gestaan rechtsaf de dijk naar beneden, eerste weg links de Wijhendaalseweg op. Na 200 meter aan de rechter kant huize Het Wijendaal, huisnummer 6, de woonstede van Schouten. De weg loopt dood, dus terug richting de Oranjelaan en links af naar de Stationsweg.
  5. Monument van Benckendorff (terrein Het Weijtendaal) en de bivak van de kozakken (Willem Alexanderhof, achter de Franse School) liggen in elkaars nabijheid.
    Het bivakterrein is niet exact aan te duiden, maar wordt aan de noordkant begrensd doordde Stationsweg, aan de westkant door de Oranjelaan, aan de zuidkant door de Julianalaan en aan de oostkant een deel van de Willem de Zwijgerlaan..
  6. Aan de westelijke rand van het bivakterrein, ergens achter de voormalige Rabobank zou de plek kunnen zijn waar een of twee gesneeuvelde basjkieren begraven liggen. Dit is een veronderstelling die slechts onderbouwd wordt door de melding dat in de tuin van een notaris een graf is ontdekt. Die notaris heeft gewoond op de plek van het voormalige bankgebouw. Dit wordt nog onderzocht.
    De WA Hof is "door te steken" via een smal voetgangerspaadje, ruim genoeg voor persoon met fiets. Dit paadje voert dus langs of over de veronderstelde graflokatie.
  7. Aan het eind van dit paadje rechtsaf richting de Langstraat, het centrum van Wijhe dat er in 1813 exact zo bij lag. Halverwege, vlak voor de kerk rechts (thans Hema) bevonden zich twee smederijen. Ongetwijfeld hebben de smeden de kozakken hun diensten aangeboden. Er is een geschilderd portret van de Langstraat uit het midden van de 19e eeuw, gemaakt door Peter Visser.
  8. Dan rechts het oude gemeentehuis uit 1913, thans in gebruik als bibliotheek (achterkant) en deels therapeutisch centrum (voorkant).
  9. Een einde verderop rechts vindt u Primera Schippers. In dit pand was in 1813 de mairie gevestigd, zoals een gemeentehuis toen werd genoemd. Maire Gilles Schouten woonde er aanvankelijk bij in maar vertrok later naar het eerder genoemde Het Wijhendaal aan de Wijhendaalseweg.
  10. Langs de Wijhese Molen uit 1703. Deze bestond ook al in de Franse tijd. Rechtdoor, Raalterweg oversteken, via de Enkweg verlaat u het centrum van Wijhe.
  11. Aan het eind van de  Enkweg met het spoorwegviadukt de Scherpenzeelseweg op.
    De boerderij De Rankenberg is al oud en stond hier al in de kozakkentijd.
  12. Bij de bocht naar links de rijksweg oversteken, de rivierdijk op, bospaadje volgen, aan het eind rechtsaf richting Fortmond, bij knooppunt 38 afstappen en terrein oude steenfabriek op naar het Kozakkenveer.
  13. Overvaren naar Veessen, kennismaken met Kozakkenmonument in Veessen.
    Het vaarseizoen van het kozakkenveer is van 30 maart tot en met 1 oktober 2019.

Fietstocht vervolgen in noordelijke richting langs de IJssel richting de pont bij Vorchten – Wijhe, oversteken en terug naar het centrum van Wijhe.

 

Een alternatieve fietsroute is te vinden op:

https://www.fietsnetwerk.nl/fietsroutes/afwisselende-fietsroute-rond-heerde/

Bij deze fietstocht komt u o.a. in het dorpje Wapenveld. Wapenveld heeft aan de ene kant de uiterwaarden van de IJssel en aan de andere kant de heidevelden van de Veluwe. Het lieflijke dorpje is nogal eens het toneel geweest van veldslagen. In de 80-jarige oorlog werd het geplunderd door edelen en geuzen, tijdens de Franse bezetting door de Fransen tot de Kozakken hen kwamen bevrijden. Er werd een herdenkingsboom gepland waar volgens een legende het paard van Napoleon onder ligt begraven.